Tổng hợp từ UOB Vietnam Chart Pack (tháng 4/2026) & phân tích của Danny Võ – Thành viên Hội đồng Tư vấn về Hội nhập Quốc tế, Đối ngoại nhân dân và Kiều bào (Uỷ ban Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam – Tp.HCM) NK2025 – 2030; Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (BAOOV)
I. Hiện Trạng: Nền Tảng Tăng Trưởng Vững Chắc
Kinh tế Việt Nam bước vào 2026 với đà tăng trưởng đáng khích lệ. GDP quý I/2026 đạt 7,83% – thấp hơn mức 8,46% của quý IV/2025 do yếu tố mùa vụ Tết Nguyên Đán, nhưng vẫn vượt kỳ vọng của thị trường. Xuất khẩu tăng trưởng 18,87% YTD, trong đó điện tử – máy tính – thiết bị di động tiếp tục dẫn đầu, được hưởng lợi từ làn sóng nhu cầu AI toàn cầu thúc đẩy chu kỳ bán dẫn mạnh mẽ.
FDI thực hiện năm 2025 đạt 27,6 tỷ USD – mức kỷ lục, tăng 9% so với 2024, phản ánh sức hút bền vững của Việt Nam trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Du lịch quốc tế lập đỉnh mới với 21,17 triệu lượt khách trong năm 2025, kéo theo bán lẻ tăng gần 11% YTD tính đến tháng 3/2026.
II. Thách Thức: Ba Cơn Gió Ngược Lớn
1. Cú sốc năng lượng từ Trung Đông Xung đột Mỹ – Iran đẩy giá dầu Brent lên ~110 USD/thùng, khiến lạm phát tháng 3/2026 tăng vọt lên 4,65%, vượt ngưỡng mục tiêu 4,5%. Thành phần vận tải leo thang 8,9% – tạo áp lực chi phí dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế sản xuất và xuất khẩu.
2. Rủi ro tập trung thị trường – “quá phụ thuộc vào một giỏ” Với độ mở thương mại lên tới 189,8% GDP – cao thứ hai ASEAN chỉ sau Singapore – Việt Nam đặc biệt nhạy cảm với các cú sốc bên ngoài. Nghiêm trọng hơn, Mỹ chiếm tới 32% tổng xuất khẩu và là nguồn thặng dư thương mại lớn nhất (20,5 tỷ USD YTD). Sự phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất khiến nền kinh tế dễ tổn thương trước bất kỳ thay đổi chính sách thương mại nào từ Washington – từ thuế quan, hàng rào kỹ thuật cho đến các rủi ro địa chính trị khó lường.
Đây là hồi chuông cảnh báo rõ ràng: Việt Nam cần khẩn trương đa dạng hóa thị trường xuất khẩu – đẩy mạnh khai thác EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông, Nam Á, châu Phi và Mỹ Latinh – những thị trường mà cộng đồng kiều bào đang hiện diện và có thể đóng vai trò mở đường thực chất.
3. Bộ đệm chính sách bị thu hẹp Ngân hàng Nhà nước (SBV) buộc phải giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% để cân bằng giữa áp lực lạm phát, tỷ giá VND và mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15%. UOB đã hạ dự báo tăng trưởng 2026 từ 7,5% xuống còn 7,03%.
III. Cơ Hội: Những Động Lực Dài Hạn Vẫn Mạnh
Bất chấp các cơn gió ngược, cấu trúc tăng trưởng của Việt Nam vẫn rất thuyết phục:
- Chu kỳ điện tử – AI: Doanh số bán dẫn toàn cầu khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (trừ Trung Quốc) tăng tới 93,6% YoY, tạo bệ phóng trực tiếp cho xuất khẩu điện tử Việt Nam.
- Đa dạng hóa chuỗi cung ứng: Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam với tốc độ tăng trưởng vài trăm phần trăm so với năm trước.
- Chiến lược GoGlobal 2026–2030: Quyết định 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Vươn ra Thị trường Quốc tế – một tín hiệu chính sách mạnh mẽ, đặt doanh nghiệp tư nhân làm lực lượng tiên phong trong hội nhập toàn cầu. Mục tiêu đến 2030: hỗ trợ ít nhất 10.000 lượt doanh nghiệp được đào tạo về đầu tư và kinh doanh toàn cầu, 100 doanh nghiệp đầu tư chuyên sâu ra nước ngoài, và tối thiểu 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD.
IV. Các Ngành Công Nghiệp Trọng Điểm Cần Theo Dõi
Theo Quyết định 626 và dữ liệu xuất khẩu thực tế, các ngành được ưu tiên gồm:
- Điện tử, công nghệ số & bán dẫn – lõi tăng trưởng xuất khẩu
- Chế biến nông – lâm – thủy sản – thế mạnh bền vững, tiềm năng lớn ở thị trường Halal, Trung Đông, châu Phi
- Dệt may, da giày, nội thất – đang phục hồi mạnh, cần nâng cấp lên chuỗi giá trị cao hơn
- Dịch vụ số xuyên biên giới, logistics, thương mại điện tử – ngành mới nổi với tiềm năng bứt phá sang các thị trường Đông Nam Á, Nam Á
- Văn hóa, du lịch, ẩm thực – đòn bẩy mềm cho thương hiệu quốc gia, đặc biệt hiệu quả khi được kiều bào lan tỏa tại chỗ
V. Vai Trò Chiến Lược của Kiều Bào và BAOOV
Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài không còn chỉ là nguồn kiều hối – mà đang trở thành một lực lượng chiến lược không thể thay thế trong hành trình GoGlobal và đa dạng hóa thị trường của Việt Nam.
Quyết định 626 đã chính thức giao nhiệm vụ cho Bộ Ngoại giao và VCCI huy động sự tham gia, đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt Nam tại thị trường quốc tế.
Vai trò của BAOOV vì thế không chỉ là kết nối giao thương đơn thuần – mà là kiến tạo hệ sinh thái để doanh nghiệp Việt vươn ra toàn cầu một cách bền vững, đa chiều, có bản sắc và có chiều sâu chiến lược.
Nguồn tham khảo: UOB Global Economics & Markets Research – Vietnam Chart Pack, April 2026 (07/04/2026) | Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 06/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Vươn ra Thị trường Quốc tế 2026–2030
DANNY VÕ 